वासरू

- आत्माराम रावजी देशपांडे (कवी अनिल) (१९०१ - १९८२)


ओढाळ वासरू रानी आले फिरू
कळपाचा घेरू सोडुनिया

कानांमध्ये वारे भरुनिया न्यारे
फेर धरी फिरे रानोमाळ

मोकाट मोकाट, अफाट अफाट
वाटेल ती वात धावू लागे

विसरुनी भान भूक नि तहान
पायांखाली रान घाली सारे

थकुनिया खूप सरता हुरूप
आठवे कळप तयालागी

फिरू जाता मागे दूर जाऊ लागे
आणखीच भागे भटकत

पडता अंधारू लागले हंबरू
माय! तू लेकरू शोधू येई. 

अन्योक्ती

- कृष्णशास्त्री चिपळूणकर (१८२४ - १८७८)


मयूरान्योक्ती

झाडे पेटुनी वाजती कडकडा, त्यांचा ध्वनी होतसे,
ज्वाला राहुनि राहुनी उठती या, विद्युल्लता ही नसे,
काळा धूर नभी बहु पसरला, हा मेघ नोहे खरा,
वर्षाकाळ न हा, दवानल असे, मोरा, पळे रे घर घरा.




शुकान्योक्ती 

फळे मधुर खावया असति, नित्य मेवे तसे,
हिरेजडीत सुंदरी कनकपंजरीही वसे,
अहर्निश तथापि तो शुक मनात दु:खें झुरे,
स्वतंत्र वनवृत्तिच्या घडिघडी सुखाते स्मरे.







बाकान्योक्ती 

उभा राहे एके चरणी धरणीते धरुनिया,
तपस्चर्या वाटे करित जणु डोळे मिटुनिया.
बका, ऐशा ढोंगे तव अमति मासेच ठकती,
परि ज्ञाते तूझे कपट लवलाही उमजती. 

Habits of the Hippopotamus

- Arthur Guiterman (1871-1943)

The hippopotamus is strong

     And huge of head and broad of bustle;
The limbs on which he rolls along
     Are big with hippopotamuscle.
He does not greatly care for sweets
     Like ice cream, apple pie, or custard,
But takes to flavour what he eats
     A little hippopotamustard.
The hippopotamus is true
     To all his principles, and just:
He always tries his best to do
     The things one hippopotamust.
He never rides in trucks or trams,
     In taxicabs or omnibuses,
And so he keeps out of traffic jams
     And other Hippopotamusses.

British Rail Regrets

- Stephen Morris

British Rail regrets
The delay of the 9.20 train
From New Castle-on-Tyne,
Which was due to arrive
In Bristol at 18.00 hours.
The delay has occurred
Because the train has been derailed
Seven miles north of Leeds,
After being in collision
With an empty passenger train.
So far, only forty-seven
Of the hundred and ten
Bodies have been identified,
Seventeen of these being children.
Will people meeting the train
Please report
To the Station Master's Office,
Which can be found on platform one,
Where they will receive
Further information?
We would like to apologise,
For any inconvenice
Which may have been caused
To other passengers.
The 12.10 train from Manchester
Will be arriving on time.

जिथे राबती हात

नसे राउळी वा नसे मंदिरी
जिथे राबती हात तेथे हरी

जिथे भूमीचा पुत्र गाळील घाम
तिथे अन्न होऊन ठाकेल शाम
दिसे सावळे रूप त्याचे शिवारी!

नको मंत्र त्याला मुनीब्राह्मणाचे
तया आवडे गीत श्वासा-घणाचे
वसे तो सदा स्वेदगंगेकिनारी!

शिळा फोडती संघ पाथरवटांचे
कुणी कापसा रूप देती पटांचे
तयांच्या घरी नांदतो तो मुरारी!

जिथे काम तेथे उभा श्याम आहे
नव्हे धर्म रे घर्म ते रूप आहे
असे विश्वकर्मा श्रमांचा पुजारी!

-ग. दि. माडगूळकर 

झुक झुक झुक गाडी

गाडी आली, गाडी आली झुक झुक झुक
शिट्टी कशी वाजे पहा कुक कुक कुक
इंजिनाचा धूर निघे भक भक भक
चाके पाहू तपासुनी ठक ठक ठक
गाडीमध्ये चढा सारे चट चट चट
गाडीमध्ये बस चला पट पट पट
तिकिटाचे पैसे काढा छन छन छन
गाडीची ही घंटा वाजे घण घण घण
नका बघू डोकावून शुक शुक शुक
गाडी आता निघालीच झुक झुक झुक 

Salute to the Trees

- Henry Van Dyke

Many a tree is found in the wood,
And every tree for its use is good,
Some for the strength of the gnarled root,
Some for the sweetness of flower and fruit,
Some for shelter against the storm,
And some to keep the hearthstone warm,
Some for the roof and some for the beam,
And some for a boat to breast the stream.
In the wealth of the world since time began
The trees have offered their gifts to man.